ҰОС жылдарындағы қару-жарақтар

Халық тарих толқынында

23:20 6 Мамыр 2020

Өткеннен сыр шертетін винтовка, тапанша, пулеметтер! Осы күні облыстық тарихи-өлкетану музейінде соғысы жылдары қызыл армия сарбаздары қолданған қару-жарақтар сақтаулы тұр. Бүгін 30-дан астам тарихи жәдігермен әріптестерім арнайы барып танысып қайтты.

1941 жылдың 22 маусымы – фашистік Германия еш жарияламастан Кеңес Одағының шекарасына басып кірді. Суық хабар бірден жер-жерге тарап, еңбектеген баладан еңкейген қарияға дейін үрей бойлады. Атам заманнан батырдың бірінші серігі – астындағы аты, екіншісі қару боп саналғандықтан, қаншама азамат еш ойланбастан қан майданға аттанды. Сұрапыл соғыстың алғашқы кезеңіндегі кеңес әскерінің басты қаруларының бірі Мосин винтовкасы болыпты. Ол 1891 жылы шығарылған. 1-ші және 2-ші дүниежүзілік соғыстарда қолданылған екен. Дегенмен, уақыт өте жауынгерлердің ыңғайына сәйкес қару-жарақтың түрлері де біршама жақсара түсіпті.

Вера Андреева – облыстық тарихи-өлкетану музейінің қызметкері:

– Шпагин пистолет-пулеметі 1941 жылы тарала бастаған. Мықты жақтарын айтар болсақ, қару қорабына 72 оқ сыйған, өте берік. Өндіруде де оңай әрі арзан болыпты.

Шпагин пистолет-пулеметі жауынгелер арасында “папаша” деген атауға ие болған екен. Дегенмен, қарудың бір кемшілі – салмағының ауыр болуында. Тіпті, 5 келі тартқан. Сол себепті, оны ұрыста қолдану жауынгерлер үшін айтарлықтай қиынға түскен. Ал 43-ші жылы әлдеқайда жеңіл Судаев пистолет-пулеметі шығарыла бастайды.

Вера Андреева – облыстық тарихи-өлкетану музейінің қызметкері:

– Судаев пистолет-пулеметінің салмағы 3 жарым келіні құрады. Алексей Судаев ұсынған үлгі сарбаздар арасында жоғары сұранысқа ие болып, үздік қару атанған. Оның жарты миллионға жуық данасы шығарылған.

Бүгінде Ұлы Отан соғысында қолданылған қару-жарақтардың 30-дан астам түрі облыстық тарихи-өлкетану музейінің қорында сақтаулы тұр.

Маржан Қасымбек

 

Бұдан әрі оқыңыз

Соғыс ардагерлеріне бірреттік сыйақы берілді
Смағұл Сәдуақасовтың 120 жылдығына орай онлайн конференция өтті
ҰОС ардагері естеліктерімен бөлісті
“Жеңіс жолы” Казыбаев
“Жеңіс жолы” жобасы көрерменге жол тартады
Соғыс кезінде өнер майталмандары сарбаздарға қолдау білдірген
“Жеңіс жолы” Жолаушинов
Құтқарушылар ардагерлерді құттықтады
Ардагерлер құттықтаулар қабылдауда
Сталиндік террордан 8 мыңға жуық жерлесіміз зардап шекті
Қуғын-сүргін құрбандарына арналған жыр жолдары
ҰОС қатысушыларына арналған ескерткіштер қалыпқа келтірілуде